W Brukseli przedstawiciele województw: podlaskiego i warmińsko-mazurskiego uczestniczyli w wydarzeniach poświęconych wyzwaniom geopolitycznym oraz przyszłemu budżetowi Unii Europejskiej po 2027 roku.
– Podczas konferencji dotyczącej przyszłości polityki spójności przedstawiliśmy konkretne postulaty w zakresie wsparcia regionów przygranicznych oraz ich bezpieczeństwa i rozwoju – podkreślił europoseł Jacek Protas.
Jak zaznaczył, spotkanie stanowiło istotny etap prac nad wspólnym stanowiskiem regionów.
– Przed nami jeszcze wiele miesięcy negocjacji nad nową perspektywą finansową UE, dlatego już dziś musimy aktywnie zabiegać o interesy Polski Wschodniej i przekonywać, że inwestycje w te obszary to inwestycje w bezpieczeństwo całej Unii – dodał.
W wydarzeniach uczestniczyli m.in. wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej, komisarz ds. rozwoju regionalnego Raffaele Fitto, europoseł Siegfried Mureșan oraz Agnieszka Bartol, ambasador i szefowa Stałego Przedstawicielstwa Polski przy UE, a także liczni samorządowcy, naukowcy i przedstawiciele biznesu.
Konkretne postulaty regionów przygranicznych
Marszałek Łukasz Prokorym poinformował, że w Brukseli przedstawił pakiet postulatów finansowych, legislacyjnych i infrastrukturalnych, których celem jest wzmocnienie rozwoju regionów przygranicznych w nowej perspektywie budżetowej UE.
Zwrócił uwagę na potrzebę zwiększenia udziału wsparcia bezzwrotnego dla przedsiębiorstw.
– Chcemy, aby instrumenty takie jak EastInvest ewoluowały w kierunku dotacji. Regiony przygraniczne, funkcjonujące w warunkach podwyższonego ryzyka geopolitycznego, wymagają szczególnych mechanizmów wsparcia – zaznaczył.
Wśród postulatów znalazły się także zmiany w systemie pomocy publicznej, w tym zwiększenie intensywności wsparcia inwestycyjnego o 15 proc. oraz podniesienie limitów pomocy de minimis. – Obecne rozwiązania nie uwzględniają specyfiki regionów takich jak Podlaskie – dodał.
Łukasz Prokorym wskazał również na potrzebę zmian systemowych w polityce spójności po 2027 roku, w tym wprowadzenia mechanizmów premiujących regiony przygraniczne sąsiadujące z Białorusią i Rosją oraz nadania im specjalnego statusu bezpieczeństwa w dokumentach unijnych, wraz z odrębną definicją regionów wschodnich.
Infrastruktura i rozwój regionu
Marszałek zaproponował także rozszerzenie katalogu klauzul nadzwyczajnych o sytuacje związane z bezpieczeństwem i kryzysami wynikającymi z konfliktów, co umożliwiłoby bardziej elastyczne zarządzanie środkami unijnymi w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak np. czasowe zamknięcie przejść granicznych.
Zaproponował również zmiany w definicji lotniska regionalnego oraz w przepisach dotyczących minimalnych odległości między portami lotniczymi w UE, co mogłoby umożliwić szersze wykorzystanie wsparcia dla planowanych inwestycji, w tym lotniska w Białymstoku.
Budowanie świadomości w Europie
Bogdan Dyjuk po wizycie w Brukseli zwrócił uwagę na rosnącą świadomość dotyczącą regionów wschodnich wśród państw członkowskich.
– Widzimy, jak niewielka była dotąd wiedza o naszym regionie w krajach tzw. starej Unii. Tym bardziej cieszy rosnące zrozumienie i życzliwość wobec naszych postulatów – zaznaczył.
Podkreślił również znaczenie wystawy „Gdzie szepczą przyroda i historia: Warmia, Mazury i Podlasie”, prezentowanej od 14 kwietnia w Parlamencie Europejskim.
– Pokazaliśmy nie tylko wyzwania, ale przede wszystkim potencjał naszego makroregionu – jego walory przyrodnicze, dziedzictwo kulturowe i ofertę turystyczną. To region atrakcyjny zarówno na krótkie wyjazdy, jak i dłuższy wypoczynek – mówił.
Ekspozycja prezentowała unikalne walory północno-wschodniej Polski – od Puszczy Białowieskiej i Biebrzańskiego Parku Narodowego, przez krajobrazy Suwalszczyzny i Krainę Otwartych Okiennic, po zamek w Tykocinie.
Sojusz dla Regionu nabiera tempa
Podczas piątkowego spotkania omówiono również rozwój współpracy w ramach Sojuszu dla Regionu oraz realizację deklaracji budowy Regionalnego Ekosystemu Odporności, tworzonego wspólnie z Klastrem Przemysłowym Evoluma i Polskim Klastrem Budowlanym.
Jak podkreślano, inicjatywa dynamicznie się rozwija i przyciąga kolejnych partnerów z sektora przemysłowego. – W krótkim czasie znacząco rozszerzyliśmy współpracę, do której dołączają nowe firmy – zaznaczył prezes Klastra Przemysłowego Evoluma Sebastian Renkiewicz.
W ramach sojuszu realizowane są już pierwsze projekty, w tym rozwiązania o charakterze dual-use, łączące zastosowania cywilne i obronne.
Do współpracy aktywnie włącza się również sektor budowlany. – Budowa odporności regionu wymaga nowoczesnej infrastruktury oraz praktycznej współpracy administracji i biznesu – podkreśliła wiceprezes Polskiego Klastra Budowlanego Anna Moskwa.
W piątkowym spotkaniu prasowym uczestniczyli również: prezes Polskiego Klastra Budowlanego Tomasz Kozłowski oraz dyrektor Departamentu Zarządzania Funduszami i Programami Karolina Perkowska.
