We wtorek, 2 czerwca, odbyła się prezentacja stanowiska Zarządu Województwa Podlaskiego dotyczącego unijnej inicjatywy „Strategia dotycząca prawa do pozostania: twój region, twoja przyszłość".
Przyjęty we wtorek przez zarząd dokument zawiera siedem postulatów, które – zdaniem władz regionu – powinny zostać uwzględnione w przyszłej polityce rozwojowej i finansowej Unii Europejskiej. Jak podkreślał marszałek, ich wspólnym celem jest stworzenie mieszkańcom realnych warunków do życia, pracy i rozwoju w miejscu zamieszkania.
– Mobilność powinna być wyborem, a nie koniecznością wynikającą z braku perspektyw zawodowych, edukacyjnych czy infrastrukturalnych. Chcemy, by europejskie „prawo do pozostania” było wspierane konkretnymi instrumentami finansowymi – zaznaczył.
Innowacje i dobrze płatna praca
Pierwszy postulat dotyczy wsparcia stabilnych miejsc pracy i innowacyjności. Województwo apeluje o uruchomienie specjalnego programu dla regionów o najniższym poziomie innowacyjności w Europie, obejmującego wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw, transformacji cyfrowej oraz rozwoju lokalnych specjalizacji gospodarczych.
– Bez wysokich zarobków prawo do pozostania staje się iluzją. Potrzebujemy środków na rozwój przedsiębiorczości, nowoczesnych kompetencji i kształcenia dualnego, które pozwolą młodym ludziom budować swoją przyszłość w Podlaskiem – mówił Łukasz Prokorym.
Równy dostęp do usług publicznych
Drugim postulatem jest stworzenie Europejskiego Standardu Dostępności Usług Publicznych. Samorząd województwa chce, by przy podziale środków europejskich uwzględniano nie tylko liczbę mieszkańców, ale również koszty świadczenia usług na terenach słabo zaludnionych.
– Koszt utrzymania szkoły, przychodni czy transportu publicznego na obszarach rozproszonych jest znacznie wyższy niż w dużych aglomeracjach. Jeśli chcemy mówić o równych szansach, te różnice muszą być rekompensowane – podkreślał marszałek.
Silniejsze miasta subregionalne
Trzeci postulat zakłada silniejsze wsparcie miast subregionalnych i powiatowych, takich jak Łomża, Suwałki czy Bielsk Podlaski. Władze regionu postulują finansowanie projektów realizowanych wspólnie przez miasta i okoliczne gminy, rozwój transportu lokalnego oraz usług społecznych. – Nie możemy budować rozwoju województwa wyłącznie wokół stolicy regionu. Silne miasta subregionalne są warunkiem zachowania spójności całego województwa – zaznaczył Łukasz Prokorym.
Transport i lotniska dla Podlaskiego
Czwarty postulat odnosi się do przełamania wykluczenia transportowego. Samorząd domaga się wsparcia dla lokalnych połączeń autobusowych i kolejowych oraz zmian w unijnych regulacjach, które umożliwią finansowanie infrastruktury lotniczej.
– Dostępność komunikacyjna jest jednym z kluczowych warunków zatrzymania mieszkańców. Potrzebujemy inwestycji w połączenia autobusowe i kolejowe, a także możliwości rozwoju infrastruktury lotniskowej w Białymstoku i Suwałkach. To kwestia nie tylko gospodarki, ale również bezpieczeństwa – podkreślił marszałek.
Specjalny status dla regionów przygranicznych
Szczególne miejsce w stanowisku zajmuje piąty postulat, czyli przyznanie specjalnego statusu regionom położonym przy wschodniej granicy Unii Europejskiej. Władze województwa proponują stworzenie specjalnych instrumentów wsparcia dla obszarów najbardziej narażonych na skutki kryzysów geopolitycznych. – Od kilku lat mieszkańcy, samorządy i przedsiębiorcy funkcjonują w warunkach ciągłej presji związanej z sytuacją na granicy z Białorusią. Jesteśmy strategiczną linią odporności całej Unii Europejskiej i NATO. Ten wysiłek powinien znaleźć odzwierciedlenie w polityce rozwojowej Wspólnoty – powiedział Łukasz Prokorym.
Wsparcie dla turystyki, kultury i samorządów
Szósty postulat dotyczy wsparcia kultury, dziedzictwa i branży turystycznej. Województwo zwraca uwagę na koszty związane z ochroną cennych przyrodniczo terenów oraz straty poniesione przez przedsiębiorców w wyniku kryzysu granicznego. – Nasza wielokulturowość i unikalna przyroda są ogromnym atutem, ale ich ochrona wiąże się z konkretnymi ograniczeniami. Potrzebujemy rekompensat dla samorządów oraz programów wspierających odbudowę turystyki i wizerunku regionu – zaznaczył marszałek.
Energia i odporność na zmiany klimatu
Ostatni, siódmy postulat koncentruje się na bezpieczeństwie energetycznym i adaptacji do zmian klimatu. Region oczekuje wsparcia dla modernizacji sieci energetycznych, budowy magazynów energii, rozwoju biogazowni rolniczych oraz inwestycji związanych z retencją wody.
– Podlaskie jest liderem w wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii, ale bez odpowiedniej infrastruktury nie wykorzystamy tego potencjału. Jednocześnie coraz mocniej odczuwamy skutki zmian klimatycznych, dlatego potrzebujemy wsparcia dla inwestycji zwiększających bezpieczeństwo energetyczne i odporność naszego rolnictwa – podkreślił Łukasz Prokorym.
Marszałek zapewnił, że samorząd województwa jest gotowy do współpracy zarówno z Komisją Europejską, jak i rządem RP przy wdrażaniu rozwiązań służących rozwojowi regionów przygranicznych. – Oczekujemy partnerskiego dialogu i konkretnych działań. Tylko dzięki silnemu rynkowi pracy, nowoczesnej infrastrukturze, bezpieczeństwu i odpowiednio ukierunkowanym funduszom europejskim będziemy mogli skutecznie realizować ideę: „twój region, twoja przyszłość” – podsumował marszałek.
Stanowisko Zarządu Województwa Podlaskiego zostało przygotowane w ramach konsultacji społecznych inicjatywy unijnej „Right to stay”, które trwają od 6 maja do 5 czerwca. Teraz dokument trafi do Brukseli, gdzie będzie dalej procedowany.
